Edukacja zdrowotna i seksualna w szkole. Co jest obowiązkowe w 2026/2027?

Czy edukacja zdrowotna i seksualna jest obowiązkowa?

Od 1 września 2026 r. edukacja zdrowotna jest obowiązkowym przedmiotem w klasach IV–VIII szkoły podstawowej oraz w określonych klasach liceum, technikum i szkoły branżowej I stopnia. Uczniowie otrzymują z niej oceny. Osobny przedmiot, „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”, jest nieobowiązkowy i nie podlega ocenianiu. Rodzic może złożyć pisemną rezygnację z udziału dziecka w tych drugich zajęciach. Uczeń pełnoletni decyduje sam. Zasady oceniania i organizacji zajęć opisują kuratorium oraz Zintegrowana Platforma Edukacyjna.

To zmiana względem roku szkolnego 2025/2026, kiedy cały przedmiot był nieobowiązkowy. Jeśli czytasz poradnik o możliwości wypisania dziecka z edukacji zdrowotnej, sprawdź, którego roku dotyczy.

W rozmowach i wyszukiwarkach pojawia się krótsza nazwa „edukacja seksualna”. W szkolnym dokumencie warto użyć pełnej nazwy przedmiotu. Dzięki temu wiadomo, których lekcji dotyczy pytanie albo rezygnacja.

Skąd ta zmiana i co stało się z WDŻ?

We wrześniu 2025 r. edukacja zdrowotna zastąpiła wychowanie do życia w rodzinie, czyli WDŻ. Obejmowała wiele zagadnień dotyczących zdrowia, w tym zdrowie seksualne. W pierwszym roku rodzice mogli zrezygnować z całego przedmiotu, a zajęcia nie były oceniane. Takie zasady przewidywało rozporządzenie z 7 kwietnia 2025 r..

Od roku szkolnego 2026/2027 zdrowie seksualne wydzielono do osobnego przedmiotu. Pozostała edukacja zdrowotna stała się obowiązkowa. Ministerstwo Edukacji Narodowej opisało ten podział w komunikacie o podpisanych rozporządzeniach.

Czego dzieci uczą się na edukacji zdrowotnej?

Program obejmuje zdrowie fizyczne i psychiczne, odżywianie, ruch, relacje społeczne oraz wpływ środowiska na zdrowie. Są też zagadnienia dotyczące internetu i profilaktyki uzależnień. Szkoły ponadpodstawowe omawiają korzystanie z systemu ochrony zdrowia. Opis przedmiotu na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej pokazuje jego szerszy zakres.

Na lekcjach jest miejsce na rozmowę o nawykach żywieniowych, reagowaniu na przemoc czy sprawdzaniu wiarygodności informacji o zdrowiu. Podstawa programowa przewiduje pracę praktyczną: dyskusje, zadania w grupach i projekty. Konkretne ćwiczenia dobiera nauczyciel do programu oraz potrzeb klasy.

W podstawówce w obowiązkowej części pozostał dział „Dojrzewanie”. Podział przedmiotów nie oznacza usunięcia z edukacji zdrowotnej wszystkich tematów dotyczących ciała, rozwoju i relacji. Zakres obowiązkowego przedmiotu można sprawdzić w podstawie programowej dla szkoły podstawowej.

Co obejmuje edukacja seksualna w poszczególnych klasach?

Program zależy od wieku uczniów. Poniższa tabela skraca wymagania dla nieobowiązkowego przedmiotu „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”. Pełny zapis znajduje się na ostatniej stronie rozporządzenia dotyczącego podstawówki.

W liceum i technikum podstawa dzieli treści według pierwszego i drugiego roku nauczania przedmiotu. Na początku przewiduje sprawdzanie informacji o zdrowiu seksualnym, profilaktykę infekcji przenoszonych drogą płciową oraz antykoncepcję. W drugim roku dochodzą m.in. płodność i niepłodność, opieka okołoporodowa oraz budowanie trwałych relacji. Program obejmuje też wyjaśnienie pojęć poronienia i aborcji. Podstawa programowa dla liceum i technikum, strony 9–10.

Przy sprawdzaniu informacji o lekcjach zwróć uwagę na klasę. Temat przewidziany dla starszych uczniów nie jest automatycznie częścią programu czwartoklasisty.

W których klasach i ile godzin?

Poniższe zasady dotyczą szkół dla dzieci i młodzieży. W publicznej podstawówce edukacja zdrowotna jest realizowana od klasy IV do VIII, zasadniczo po jednej godzinie tygodniowo. W VIII klasie kończy się najpóźniej w styczniu. Z rocznego wymiaru wydziela się godziny na osobny przedmiot dotyczący zdrowia seksualnego. Ramowe plany nauczania określają ten podział.

To liczba godzin na cały rok. W szkołach niepublicznych wymiar zajęć ze zdrowia seksualnego nie może być niższy. Podstawą są § 2 i 3 rozporządzenia z 17 lipca 2026 r..

W szkołach ponadpodstawowych edukacja zdrowotna obejmuje zasadniczo dwie klasy, po godzinie tygodniowo, pomniejszonej w skali roku o godziny zdrowia seksualnego. Dla uczniów zaczynających szkołę w 2026/2027 dyrektor wybiera klasy I i II, II i III albo I i III.

Starsze roczniki mają przepisy przejściowe. Uczniowie klasy II w roku 2026/2027 realizują przedmiot w II, a następnie w III klasie. Uczniowie obecnej klasy III mają go w tym roku w III klasie. Szczegóły dla poszczególnych szkół opisuje komunikat ministerstwa o ramowych planach.

Czy można wypisać dziecko i do kiedy?

Z obowiązkowej edukacji zdrowotnej nie można zrezygnować na zasadach przewidzianych dla nieobowiązkowych zajęć. Pisemna rezygnacja dotyczy przedmiotu „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”. Składa ją dyrektorowi rodzic lub opiekun prawny, a po ukończeniu 18 lat sam uczeń. Zasady udziału.

Nowe rozporządzenie nie wyznacza terminu 25 września. Ta data pochodzi ze starych przepisów z 2025 r., które dotyczyły całej edukacji zdrowotnej. Obecny § 5 rozporządzenia wymaga pisemnej rezygnacji, bez wskazania takiej daty granicznej.

Jeśli chcesz zrezygnować z zajęć, ustal termin ich rozpoczęcia i złóż pismo wcześniej. Zachowaj potwierdzenie przekazania. Gdy szkoła powołuje się na wrześniowy termin ze starego formularza, poproś o wskazanie aktualnej podstawy prawnej.

Nie zakładaj też, że wypisanie z całej edukacji zdrowotnej w poprzednim roku rozstrzyga udział w nowym przedmiocie. Wyjaśnij ze szkołą, jakie oświadczenie ma w dokumentacji i których zajęć ono dotyczy.

Co szkoła powinna przedstawić rodzicom?

Przed zajęciami ze zdrowia seksualnego szkoła organizuje spotkanie informacyjne dla rodziców uczniów niepełnoletnich i dla uczniów pełnoletnich. Musi się ono odbyć co najmniej miesiąc przed rozpoczęciem tych zajęć. Nauczyciel wraz z wychowawcą przedstawia termin, cele i treści programu oraz używane materiały. Za organizację odpowiada dyrektor. § 4 rozporządzenia.

Na spotkanie możesz przygotować pytania dotyczące konkretnej klasy:

• Kiedy odbędą się zajęcia i kto je poprowadzi?
• Z jakiego programu, podręcznika i materiałów będzie korzystać nauczyciel?
• Jak będą zbierane pytania uczniów, także te, które trudno zadać przy całej klasie?
• Jak szkoła zorganizuje czas dziecka, które nie uczestniczy w tych zajęciach?

Poproś również o rozróżnienie materiałów do edukacji zdrowotnej i do zdrowia seksualnego. Pozwoli to ocenić program zajęć, których rzeczywiście dotyczy Twoja decyzja.

Czy ocena z edukacji zdrowotnej wpływa na promocję?

Tak. W roku szkolnym 2026/2027 uczeń jest z edukacji zdrowotnej oceniany i klasyfikowany, a ocena ma wpływ na promocję. Przypomina o tym komunikat kuratorium z 22 września 2026 r.. Zapytaj nauczyciela o wymagania edukacyjne i sposób sprawdzania wiedzy.

Zajęcia ze zdrowia seksualnego pozostają bez ocen. Udział w nich ani rezygnacja nie wpływają na promocję lub ukończenie szkoły.

Najczęstsze pytania

Jeśli w dzienniku dziecka widzisz tylko nazwę „edukacja zdrowotna”, zacznij od wiadomości do wychowawcy z prośbą o program i harmonogram obu przedmiotów. Dowiesz się, kiedy odbędą się zajęcia nieobowiązkowe i czego będą dotyczyć.