Telefon i smartwatch w szkole. Co wolno w roku szkolnym 2026/2027?

Czy w szkole można używać telefonu i smartwatcha?

W podstawówce nowe przepisy przewidują zakaz korzystania z telefonu oraz smartwatcha umożliwiającego komunikację lub nagrywanie. Obejmuje on lekcje, przerwy i pobyt w świetlicy. W liceum, technikum i szkole branżowej zasady określa statut. Są też wyjątki, między innymi ze względu na zdrowie ucznia i nagłą potrzebę kontaktu z rodzicem.

Jesienią 2026 r. trzeba jednak zacząć od sprawdzenia, czy szkoła dostosowała już swój statut. Ustawa z 3 lipca 2026 r. weszła w życie 1 września, lecz przewiduje okres przejściowy.

Opisane dalej zasady dotyczą szkół publicznych i niepublicznych dla dzieci i młodzieży. Szkoły podstawowe dla dorosłych stosują rozwiązania przewidziane dla szkół ponadpodstawowych.

Podstawówka i szkoła średnia mają różne zasady

W szkole podstawowej zakaz dotyczy pobytu związanego z nauką, wychowaniem i opieką. Dlatego przeglądanie wiadomości po dzwonku na przerwę albo granie podczas czekania w świetlicy nadal podlega ograniczeniom.

Szkoła ponadpodstawowa może dopuścić telefony na przerwach, ograniczyć ich używanie do wybranych sytuacji albo wprowadzić zakaz na cały pobyt związany z zajęciami. Dlatego doświadczenie starszego rodzeństwa z liceum nie rozstrzyga o zasadach w podstawówce. Te różnice opisują przewodniki Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Ustawowy zakaz nie obejmuje każdej wizyty na terenie szkoły. MEN podaje przykład popołudniowego korzystania z boiska udostępnionego mieszkańcom. To inna sytuacja niż lekcja WF-u odbywająca się w tym samym miejscu.

Czy dziecko może przynieść telefon do szkoły?

Tak. Nowe przepisy szkolne dotyczą korzystania z urządzeń. MEN w przewodniku dla podstawówek, na s. 6 wyraźnie wskazuje, że szkoła nie może zakazać ich przynoszenia. Telefon może być dziecku potrzebny podczas samodzielnego powrotu do domu.

Sposób przechowywania sprzętu zależy już od szkolnych ustaleń. Może to być wyciszony telefon w plecaku albo urządzenie odłożone do wyznaczonego miejsca. Przed wysłaniem dziecka do szkoły sprawdź, kiedy ma odłożyć sprzęt i kiedy go odbierze. W okresie przejściowym przeczytaj również dotychczasowy zapis statutu.

Smartwatch też może podlegać zakazowi

Liczą się możliwości urządzenia. Zegarek, z którego można zadzwonić, wysłać wiadomość, nagrać dźwięk albo zrobić zdjęcie, mieści się w ustawowej kategorii urządzeń objętych ograniczeniami. MEN wymienia smartwatche wprost w swoich przewodnikach. Zwykły zegarek służący do mierzenia czasu pozostaje poza tym zakazem.

Zakup smartwatcha zamiast telefonu nie zapewnia więc dziecku swobody dzwonienia do rodzica podczas przerwy. Podobnie oznaczenie produktu jako „zegarek dla dzieci” nie tworzy osobnego wyjątku.

Ustawa nie wymienia też „trybu szkolnego” jako podstawy zwolnienia z zakazu. Z tego powodu nie można zakładać, że włączenie takiego trybu automatycznie pozwala korzystać z zegarka. To wniosek z zakresu przepisów; sposób przechowywania konkretnego urządzenia ustal ze szkołą.

Jeśli dziecko potrzebuje jedynie sprawdzać godzinę, zwykły zegarek rozwiązuje tę potrzebę. Jeśli urządzenie ma służyć monitorowaniu zdrowia, potrzebna jest rozmowa o wyjątku zdrowotnym opisanym niżej.

Kiedy uczeń może skorzystać z urządzenia?

Nowe przepisy przewidują trzy podstawy odstąpienia od zakazu. MEN wyjaśnia je w przewodnikach dla szkół. Obowiązują również wtedy, gdy szkoła wprowadza ograniczenia na wycieczce lub w internacie.

Zgoda nauczyciela na naukę lub pilny kontakt

Nauczyciel może pozwolić na użycie telefonu do realizacji programu zajęć lub sprawdzenia wiedzy. Może też zgodzić się na kontakt z rodzicem w sytuacji nagłej. Takiej zgody może udzielić również nauczyciel dyżurujący na przerwie.

Przykładowo, jeśli dziecko źle się poczuje, powinno zgłosić to nauczycielowi i poprosić o pomoc w skontaktowaniu się z rodzicem. Sama chęć odpisania na zwykłą wiadomość nie daje stałego pozwolenia na korzystanie z telefonu.

Zgoda dyrektora ze względu na potrzeby ucznia

Uczeń może potrzebować telefonu z powodu choroby, niepełnosprawności lub innych szczególnych potrzeb wymagających odpowiedniego sprzętu albo aplikacji monitorującej zdrowie. Przykładem jest odczytywanie wyników z sensora glukozy.

Rodzic niepełnoletniego ucznia składa wniosek do dyrektora. Opisz w nim, do czego służy urządzenie, kiedy dziecko musi mieć do niego dostęp oraz jakie alerty powinno odbierać. Ustal też z wychowawcą, jak przekazać te informacje nauczycielom, którzy mają z dzieckiem zajęcia. Pełnoletni uczeń może złożyć wniosek samodzielnie.

Według MEN zgoda może obejmować czas określony lub nieokreślony. Odmowa wymaga pisemnego uzasadnienia. Szczegóły opisuje przewodnik dla szkół ponadpodstawowych, s. 4; ten sam wyjątek dotyczy podstawówek.

Telefon potrzebny do monitorowania zdrowia musi pozostawać dostępny w sposób pozwalający korzystać z udzielonej zgody. Przy ustalaniu depozytu omów więc również sytuację dziecka, które ma taki wyjątek.

Bezpośrednie zagrożenie

Przy bezpośrednim zagrożeniu życia, zdrowia lub mienia uczeń może użyć urządzenia, aby powiadomić o zagrożeniu. MEN wyjaśnia, że nie musi wcześniej uzyskiwać zgody nauczyciela. Ten wyjątek służy reagowaniu na zagrożenie; nie daje ogólnej swobody używania telefonu w pozostałej części dnia.

Czy nauczyciel może zabrać telefon?

Szkoła może zorganizować miejsce przechowywania urządzeń i zobowiązać uczniów do ich odkładania według ustalonych zasad. Dyrektor potrzebuje zgody rady pedagogicznej i rady rodziców oraz opinii samorządu uczniowskiego. W szkołach niepublicznych bez tych organów przepisy przewidują udział odpowiednich przedstawicieli wskazanych w statucie.

Jeżeli uczeń nie przestrzega zasad przechowywania, nauczyciel może nakazać odłożenie sprzętu do wyznaczonego miejsca. MEN zaznacza jednak, że nauczyciel nie może siłą odebrać urządzenia w celu wyegzekwowania zakazu. Opisuje to przewodnik dla podstawówek, s. 7–9.

Depozyt musi zapewniać bezpieczeństwo sprzętu i ochronę prywatności. Oddanie telefonu na przechowanie nie uprawnia do czytania wiadomości czy przeglądania zdjęć ucznia. W razie sporu poproś o wskazanie zasad odkładania i odbioru oraz osoby odpowiedzialnej za przechowywanie.

Za łamanie zakazu mogą być stosowane działania wychowawcze i kary określone w statucie. MEN wskazuje również możliwy wpływ na ocenę zachowania. Ustawa nie ustanawia jednej automatycznej kary za każde naruszenie zakazu.

Jak utrzymać kontakt z dzieckiem?

Zapisz numer sekretariatu i ustal z wychowawcą, jak przekazać pilną wiadomość. To przydatne choćby wtedy, gdy zmienia się osoba odbierająca dziecko. Nie zakładaj, że uczeń odczyta w szkole wiadomość wysłaną na jego urządzenie.

Z dzieckiem umów się na konkretny moment kontaktu, na przykład po wyjściu ze szkoły. Wyjaśnij też, do kogo ma podejść, gdy potrzebuje pomocy, oraz jak odbierze telefon z depozytu po ostatniej lekcji. Przećwiczcie sytuację, w której zapomni urządzenia albo rozładuje się bateria.

NASK w materiale o rozmowach wokół szkolnych zasad zaleca włączanie uczniów i rodziców w te ustalenia. Dziecko powinno wiedzieć, jak będzie mogło skontaktować się z bliskimi, zanim znajdzie się w sytuacji, w której tego potrzebuje.

Co sprawdzić w dokumentach szkoły?

Poproś o aktualny statut oraz zasady przechowywania urządzeń, jeśli szkoła organizuje depozyt. Poszukaj odpowiedzi na cztery pytania:

1. Od kiedy obowiązują zmiany dostosowujące statut do ustawy?
2. Gdzie dziecko przechowuje telefon lub smartwatch i kiedy go odbiera?
3. Jak zgłasza potrzebę pilnego kontaktu z rodzicem lub korzystania z urządzenia ze względów zdrowotnych?
4. Jakie zasady dotyczą wycieczek i jakie konsekwencje przewidziano za ich naruszenie?

Jeśli dokumenty trudno znaleźć, możesz wysłać do szkoły taką wiadomość:

Proszę o przesłanie aktualnych zasad korzystania z telefonów i smartwatchy, wraz z datą wejścia zmian w życie. Chciałbym też ustalić, jak dziecko może skontaktować się ze mną w pilnej sprawie oraz gdzie przechowuje urządzenie i kiedy je odbiera.

Stronę internetową i dane kontaktowe placówki znajdziesz również w wyszukiwarce szkół podstawowych. Zasady dotyczące urządzeń potwierdź bezpośrednio w szkole.

Najczęstsze pytania