
Likwidacja szkoły. Jak przebiega i co mogą zrobić rodzice
Kiedy gmina może zamknąć szkołę
Gmina może zlikwidować publiczną szkołę tylko z końcem roku szkolnego, czyli z dniem 31 sierpnia, i tylko wtedy, gdy kurator oświaty wyda pozytywną opinię. O zamiarze likwidacji musi zawiadomić rodziców co najmniej sześć miesięcy wcześniej. Jeśli szkoła ma zniknąć 31 sierpnia 2027 r., zawiadomienie musi pojawić się najpóźniej pod koniec lutego 2027 r. Dlatego jesień i zima to czas, w którym rady gmin podejmują uchwały o zamiarze likwidacji.
Od 25 kwietnia 2026 r. obowiązuje nowa procedura. Gmina musi opublikować analizy i plan dowozu, zebrać uwagi mieszkańców i spotkać się z rodzicami, a kurator przed wydaniem opinii ogląda obie szkoły: tę zamykaną i tę, do której mają przejść dzieci. Likwidacje rozpoczęte przed 25 kwietnia toczą się według starych przepisów, więc nowe zasady w pełni obejmą dopiero szkoły zamykane w 2027 r.
Szkoła publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, jeżeli likwidacja szkoły nie pogorszy warunków nauki, wychowania i opieki zapewnianych uczniom likwidowanej szkoły oraz uczniom szkoły lub szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki.
Według danych Ministerstwa Edukacji Narodowej w latach 2023–2025 samorządy zlikwidowały 323 szkoły i 150 publicznych przedszkoli. W 2025 r. kuratorzy dostali 208 wniosków o opinię w sprawie likwidacji szkół, z czego 184 dotyczyły szkół podstawowych.
Ile dzieci ubywa w Twojej okolicy
W uzasadnieniu likwidacji gmina niemal zawsze pisze o liczbie uczniów. Poniżej możesz sprawdzić, jak ta liczba zmieniała się w Twojej gminie i ile dzieci będzie mieszkać w okolicy według prognozy GUS. Wpisz nazwę wsi, miasta, gminy albo powiatu.
Polska
Wpisz swoją miejscowość, aby zobaczyć dane dla niej
Ile dzieci chodzi do przedszkoli i szkół w całej Polsce
Szkół podstawowych: 14 584 w 2018 r., 14 052 w 2024 r.
Dzieci i uczniowie zapisani do placówek, stan na 30 września każdego roku. Liczymy od 2018 r., pierwszego roku z ośmioma klasami szkoły podstawowej po likwidacji gimnazjów. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych (CC BY 4.0).
Ile dzieci będzie mieszkać w całej Polsce
Prognoza liczy dzieci, które mieszkają na tym terenie (stan na 31 grudnia), a nie uczniów: dziecko może chodzić do szkoły w sąsiedniej gminie. Źródło: GUS, Prognoza ludności na lata 2023–2060, scenariusz główny (średni), dane z 12 lipca 2024 (CC BY 4.0).
Pierwsza część pokazuje dzieci zapisane do przedszkoli i szkół podstawowych na terenie gminy. Druga pokazuje dzieci, które mieszkają w powiecie, bo GUS nie publikuje prognozy dla pojedynczych gmin w tych grupach wieku. Te dwie liczby mierzą co innego: dziecko może mieszkać w jednej gminie, a chodzić do szkoły w sąsiedniej. Nie warto więc dzielić jednej przez drugą. Prognozę dla wszystkich województw i powiatów, z mapą, znajdziesz w statystykach demograficznych.
Jak zmiana liczby dzieci może przełożyć się na liczbę przedszkoli i szkół w całym powiecie, szacujemy w prognozie liczby placówek. To nasz model, a nie dane GUS ani zamiary gminy. Liczy placówki w powiecie i nie wskazuje żadnej konkretnej szkoły.
Spadek na wykresie nie przesądza o losie żadnej szkoły. Decyzję podejmuje rada gminy, a kurator ocenia konkretne warunki: dojazd, liczebność klas w szkole docelowej, opiekę w czasie przewozu. Liczby przydadzą się raczej do rozmowy z gminą. Jeśli w gminie od kilku lat przybywa uczniów, a uchwała mówi o niżu, możesz zapytać, na jakich danych oparto analizę.
Jak przebiega likwidacja krok po kroku
Zamiar likwidacji szkoły prowadzonej przez gminę ma formę uchwały rady gminy. Sesje rady są jawne, a projekty uchwał zwykle trafiają do Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) przed sesją.
Zawiadomienie i uchwałę wiesza się w urzędzie gminy oraz w szkole, także w jej filii. Dopiero potem gmina publikuje je w BIP razem z dokumentami: analizami uzasadniającymi likwidację, informacją, gdzie dzieci będą się dalej uczyć i dlaczego ich warunki się nie pogorszą, planowanymi obwodami szkół oraz planem dowozu z trasami, miejscami oczekiwania na autobus i czasem przejazdu. Wszystko to musi nastąpić co najmniej sześć miesięcy przed 31 sierpnia.
Na uwagi gmina musi dać co najmniej 14 dni od publikacji w BIP. Uwagi może złożyć każdy mieszkaniec, nie tylko rodzic ucznia. W ciągu 30 dni od końca tego terminu wójt, burmistrz lub prezydent miasta publikuje w BIP zbiorcze stanowisko wobec zgłoszonych uwag i przesyła je kuratorowi.
Gmina musi przeprowadzić konsultacje z rodzicami uczniów zamykanej szkoły w formie zebrania. Biorą w nim udział przedstawiciel wójta i dyrektor szkoły. Zebranie może się odbyć najwcześniej 7 dni po opublikowaniu zbiorczego stanowiska, a z jego przebiegu sporządza się protokół. Termin i miejsce zebrania podaje już zawiadomienie.
Kurator ma 60 dni od doręczenia zawiadomienia. Przed wydaniem opinii przeprowadza oględziny w szkole zamykanej i w szkole, do której mają przejść dzieci. Ocenia zgodność z prawem, to, czy warunki nauki nie pogorszą się w żadnej z tych szkół, plan dowozu i opieki oraz nowe obwody. Negatywna opinia zamyka sprawę: bez pozytywnej opinii gmina szkoły nie zlikwiduje.
Pozytywna opinia pozwala zlikwidować szkołę, ale do tego nie zobowiązuje. Rada może się jeszcze wycofać. Jeśli przyjmie uchwałę, szkoła kończy działalność z końcem roku szkolnego, a dzieci od września uczą się w szkole wskazanej w dokumentach.
Co zmieniło się 25 kwietnia 2026 r.
Nowelizacja Prawa oświatowego, nazywana ustawą o małych szkołach, przebudowała procedurę likwidacji. Opinia kuratora nadal jest wiążąca, a to, co kurator ma ocenić, zapisano teraz wprost w ustawie.
| Etap | Do 24 kwietnia 2026 r. | Od 25 kwietnia 2026 r. |
|---|---|---|
| Zawiadomienie rodziców | Imienne, do każdego z rodziców | Wywieszenie w urzędzie i w szkole, potem publikacja w BIP |
| Dokumenty dla mieszkańców | Ustawa ich nie wymieniała | Analizy, plan dalszej nauki, obwody i plan dowozu w BIP |
| Uwagi mieszkańców | Ustawa ich nie przewidywała | Co najmniej 14 dni i zbiorcze stanowisko gminy |
| Zebranie z rodzicami | Ustawa go nie wymagała | Obowiązkowe, z protokołem |
| Czas na opinię kuratora | 30 dni | 60 dni, po oględzinach obu szkół |
| Charakter opinii kuratora | Wiążąca | Nadal wiążąca, z wymienionym w ustawie zakresem oceny |
Rodzic, który nie śledzi BIP ani tablicy ogłoszeń w szkole, nie dostanie już osobnego pisma. Za to analizy i plan dowozu muszą być w BIP razem z zawiadomieniem, więc od pierwszego dnia wiadomo, na czym gmina opiera swój zamiar.
Likwidacja, przekształcenie, filia, przekazanie
Szkoła może zmienić się na kilka sposobów, a nie każdy oznacza jej zamknięcie.
- Przekształcenie. Szkoła ośmioklasowa staje się szkołą z klasami I–III lub I–IV. Prawo pozwala na to przy trudnych warunkach demograficznych lub geograficznych. Gmina przechodzi tę samą procedurę co przy likwidacji.
- Filia. Klasy I–III lub I–IV zostają na miejscu, ale szkoła jest podporządkowana innej, większej szkole. Przy zamianie szkoły w filię także obowiązuje pełna procedura.
- Przekazanie. Gmina przekazuje prowadzenie szkoły, która ma nie więcej niż 70 uczniów, stowarzyszeniu, fundacji lub osobie fizycznej. Robi to umową, z dniem 1 września. Opinia kuratora jest tu od kwietnia 2026 r. niewiążąca, a procedura likwidacji nie obowiązuje. Szkoła nie może być jedyną szkołą tego typu w gminie. Często przejmuje ją stowarzyszenie założone przez rodziców i mieszkańców.
- Zespół szkół. Gmina łączy szkoły w zespół, a każda z nich nadal istnieje. Połączenie dwóch lub więcej szkół podstawowych w zespół wymaga pozytywnej opinii kuratora.
Co mogą zrobić rodzice
Najwięcej da się zrobić przed uchwałą o likwidacji, nie po niej. Sąd administracyjny ocenia tylko, czy gmina przestrzegała prawa, a nie to, czy decyzja była rozsądna. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w kwietniu 2026 r., oddalając skargę rodziców z gminy Bierzwnik.
- 1.Obserwuj BIP gminy i porządek obrad sesji od jesieni do końca lutego. Uchwała o zamiarze likwidacji zwykle jest najpierw projektem omawianym na komisji oświaty.
- 2.Przeczytaj analizy i plan dowozu. Sprawdź czas przejazdu z Twojej miejscowości, miejsce oczekiwania na autobus i to, kto opiekuje się dziećmi w czasie przewozu i po lekcjach. Średni wynik egzaminu w szkole docelowej niewiele tu powie: wynik egzaminu ósmoklasisty nie ocenia szkoły, a kurator ocenia warunki nauki, nie wyniki.
- 3.Złóż uwagi na piśmie w wyznaczonym terminie. Pisz konkretnie: ile minut trwa dojazd, ile dzieci będzie w klasie w nowej szkole, czy świetlica pomieści dzieci dowożone. Kurator ocenia właśnie takie warunki.
- 4.Przyjdź na zebranie i poproś o wpisanie swojego stanowiska do protokołu. Protokół trafia do dokumentacji sprawy.
- 5.Napisz do kuratorium, zanim kurator przyjedzie na oględziny. Pismo z opisem dojazdu i warunków w szkole docelowej to informacja, którą kurator może wziąć pod uwagę.
- 6.Rozważ obywatelską inicjatywę uchwałodawczą. Grupa mieszkańców może zgłosić własny projekt uchwały: w gminie do 5 tys. mieszkańców wystarczy 100 podpisów, do 20 tys. 200, powyżej 300. Rada musi zająć się projektem najpóźniej w ciągu trzech miesięcy.
- 7.Zapytaj o przekazanie szkoły. Jeśli szkoła ma do 70 uczniów, stowarzyszenie założone przez rodziców może przejąć jej prowadzenie zamiast likwidacji.
Po przyjęciu uchwały o likwidacji wojewoda ma 30 dni na jej zbadanie i może stwierdzić jej nieważność. Rodzic, którego interes prawny uchwała narusza, może też złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego za pośrednictwem rady gminy.
Dowóz do nowej szkoły
Droga dziecka z domu do szkoły podstawowej nie może przekraczać 3 km w klasach I–IV i 4 km w klasach V–VIII. Gdy jest dłuższa, gmina musi zapewnić bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu albo zwrócić koszt biletów komunikacji publicznej, jeśli dziecko dowożą rodzice. Obowiązek dotyczy szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka, dlatego przy likwidacji tak ważne są nowe obwody. Jak sprawdzić, do której szkoły należy Twój adres, opisaliśmy we wpisie o rejonizacji i szkole obwodowej. Jeśli zapiszesz dziecko do szkoły spoza obwodu, gmina nie musi organizować mu dowozu.
Nie znasz szkół wokół swojej miejscowości? Na mapie szkół podstawowych sprawdzisz, jakie placówki działają w sąsiednich gminach, także niepubliczne i prowadzone przez stowarzyszenia.
Najczęstsze pytania
Nie. Szkołę publiczną można zlikwidować tylko z końcem roku szkolnego, czyli z dniem 31 sierpnia. Zawiadomienie o zamiarze likwidacji musi pojawić się co najmniej sześć miesięcy wcześniej.
Gmina musi zapewnić dzieciom naukę w innej szkole publicznej tego samego typu i wskazać ją w dokumentach opublikowanych w BIP. Musi też wykazać, że warunki nauki, wychowania i opieki w tej szkole się nie pogorszą, i ustalić nowe obwody.
Nie. Pozytywna opinia pozwala gminie zlikwidować szkołę, ale ostateczną decyzję podejmuje rada gminy w osobnej uchwale. Rada może zrezygnować z likwidacji także po otrzymaniu opinii.
Zawiadomienie wisi w budynku szkoły i w urzędzie gminy, a uchwała z dokumentami jest w BIP gminy. Od kwietnia 2026 r. gmina nie wysyła już pism do każdego rodzica, więc warto obserwować BIP i porządek obrad sesji rady gminy.
Nie. Prognoza GUS pokazuje, ile dzieci będzie mieszkać w powiecie, a nie to, co stanie się z konkretną szkołą. O likwidacji decyduje rada gminy, a kurator ocenia warunki w zamykanej i w docelowej szkole. Wiele małych szkół działa mimo niskiej liczby uczniów, także po przekazaniu stowarzyszeniu.
Tak. Prawo oświatowe stosuje przepisy o szkole także do przedszkoli, więc likwidacja publicznego przedszkola wygląda tak samo: uchwała o zamiarze, zawiadomienie co najmniej sześć miesięcy przed 31 sierpnia, uwagi mieszkańców, zebranie z rodzicami i wiążąca opinia kuratora.
Przeczytaj także
Prawo OświatoweTelefon i smartwatch w szkole. Co wolno w roku szkolnym 2026/2027?
Czy dziecko może przynieść telefon, zadzwonić na przerwie albo używać smartwatcha? Wyjaśniamy nowe przepisy, wyjątki i okres przejściowy do końca 2026 roku.
Prawo OświatoweRejonizacja szkolna — jak sprawdzić szkołę obwodową
Czym jest rejonizacja szkolna? Jak sprawdzić, do jakiej szkoły obwodowej należy Twoje dziecko? Wyjaśniamy zasady, wyjątki i procedurę krok po kroku.
Prawo OświatoweReforma 26 — Kompas Jutra. Zmiany w szkołach
Od 1 września 2026 nowa podstawa programowa obejmuje wszystkie przedszkola oraz klasy I i IV — także w placówkach niepublicznych. Sprawdź, co dokładnie się zmienia i czego reforma nie dotyczy.
Mateusz Pawlica
Twórca Mapy Oświatowej
Twórca Mapy Oświatowej — interaktywnej bazy ponad 59 000 placówek edukacyjnych w Polsce. Programista z ponad 12-letnim doświadczeniem w budowaniu rozwiązań cyfrowych.
Dane w artykułach pochodzą z rejestrów MEN (RSPO), GUS oraz aktów prawnych.